chói chang
Định nghĩa
- Tính từ:
- Rất chói, gây cảm giác khó chịu cho mắt: "chói chang" miêu tả ánh sáng hoặc màu sắc quá mạnh, làm cho mắt bị lóa, không nhìn rõ hoặc cảm thấy khó chịu.
- Gây ấn tượng mạnh, nổi bật một cách gay gắt: "chói chang" cũng được dùng để chỉ sự nổi bật, dễ thấy nhưng mang tính chói mắt, khó chịu.
Ví dụ sử dụng
- (Ánh sáng mặt trời rất mạnh, khiến mắt tôi bị lóa.)
- (Màu đỏ của chiếc váy rất nổi bật và gây chú ý mạnh.)
- (Cảnh vật bị ánh sáng mạnh chiếu vào, làm mắt khó chịu.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "chói chang" trong văn học: thường được dùng để tả cảnh thiên nhiên hoặc tâm trạng, nhấn mạnh sự gay gắt, khắc nghiệt.
- Giữa trưa hè chói chang, tiếng ve kêu râm ran. (Buổi trưa hè nắng gắt, tiếng ve kêu vang.)
- "chói chang" với nghĩa ẩn dụ: chỉ sự nổi bật, dễ thấy nhưng gây khó chịu hoặc phê phán.
- Sự thật chói chang khiến anh ta không thể chối cãi. (Sự thật hiển nhiên, không thể phủ nhận, làm anh ta khó chịu.)
Biến thể và từ gần giống
- Chói (tính từ): ánh sáng mạnh, làm lóa mắt.
- Ánh đèn chói lóa. (Ánh đèn rất mạnh, làm mắt không nhìn rõ.)
- Chang chang (từ láy): diễn tả mức độ cao của sự chói, thường dùng trong "nắng chang chang".
- Trời nắng chang chang. (Trời nắng rất gay gắt.)
- Lóa (tính từ): bị ánh sáng mạnh làm mờ mắt.
- Mắt tôi bị lóa vì đèn pha. (Mắt tôi bị chói tạm thời vì đèn pha.)
Từ đồng nghĩa
- Gay gắt: mạnh mẽ, khắc nghiệt (thường nói về thời tiết hoặc ánh sáng).
- Nắng gay gắt. (Nắng rất mạnh, khó chịu.)
- Rực rỡ: sáng chói, nổi bật (mang sắc thái tích cực hơn).
- Màu sắc rực rỡ. (Màu sắc tươi sáng, đẹp mắt.)
- Chói lọi: rất sáng, thu hút sự chú ý (thường dùng cho thành tựu).
- Thành công chói lọi. (Thành công rực rỡ, đáng ngưỡng mộ.)
Thành ngữ liên quan
- Nắng chói chang: thời tiết nắng gay gắt, khó chịu.
- Vào mùa hè, những ngày nắng chói chang thường kéo dài. (Những ngày hè nắng mạnh và kéo dài.)